Thursday, February 21, 2013

Συνέντευξη στη Mediasoup


Ρεπορτάζ: Γιώργος Διγενής

Δεν είχαν περάσει παρά λίγες μόνο ώρες,από την γιορτή των ερωτευμένων και σ'εκείνη την μικρή αίθουσα στην πλάκα ήταν ορισμένοι συγγραφείς που έγραφαν και μίλαγαν για τον έρωτα έτσι όπως θα πρεπε να τον ζούμε και να τον γιορτάζουμε. Έντονα και Κάθε Μέρα,αντί για μία φορά το χρόνο. Διορθώστε με αν κάνω λάθος,αλλά την Δανία μόνο σαν χώρα που υμνεί τον έρωτα δε θα μπορούσα να την φανταστώ. Εμάς,ναι. Όπως και τους Ιταλούς και τους Ισπανούς. Αλλά τους Δανούς με τίποτα. "Παρασκευή 15/2 σας περιμένουμε στο Ινστιτούτο τής Δανίας,να μιλήσουμε για τον έρωτα στην λογοτεχνία." έγραφε η ανοιχτή πρόσκληση και το βρήκα σαν μίας πρώτης τάξεως ευκαιρία ν'ακούσω κάτι πέρα από τα συνηθισμένα. Ομολογώ πως από τους προσκεκλημένους συγγραφείς γνώριζα μόνο την Εύα Στάμου, από το βιβλίο τής οποίας "Μεσημβρινές Συνευρέσεις" διάβασε ένα απόσπασμα η ηθοποιός Μαρβίνα Πυτιχούτη. Ούτε την Leonora Christina Skov και το "Στη σκιά ενός αμαρτωλού" βιβλίο της είχα ακούσει ποτέ,ούτε την Merete Pryds Helle με το "Αχ Ρωμαίε!", ούτε τον Torben Guldberg με τα "Δοκίμια για την ύπαρξη της αγάπης" και τέλος, αγνοούσα πλήρως και τον Λύο Καλοβυρνά και το "Love Forever Ωχ!" βιβλίο του. Γενικά δεν είμαι ο άνθρωπος που έχει διαβάσει τα άπυρα βιβλία. Η σπιρτόζικη, όμως, έμφαση στη λεπτομέρεια τού Stephen King δε μ'αφήνει αδιάφορο,ενώ έχω ξεχωρίσει και τον John Grisham με τις συχνά απίστευτες δικαστικές υποθέσεις που ξετυλίγονται στα βιβλία του. Μέχρι εκεί. Άντε και λίγο Καζαντζάκη, πιο παλιά. Εδώ όμως βρισκόμουν μπροστά σε κάτι τελείως διαφορετικό.

Γνωρίζοντας τον απέριττο και διεισδυτικό τρόπο γραφής τής Εύας Στάμου, περίμενα πως και τα βιβλία τής υπόλοιπης συντροφιάς θα κινούνταν σ'αυτό το πλαίσιο. Η Εύα γράφει άμεσα, ανθρώπινα, ερωτικά. Γράφει για τον έρωτα μ'έναν δικό της ιδιαίτερο τρόπο. "Για να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε,θα πρέπει πρώτα να αγαπήσουμε αυτό που είμαστε." υποστηρίζει και με αυτή της την πεποίθηση έχει διαποτίσει κάθε σελίδα στα βιβλία της. 

-Εύα θέλεις να προκαλείς, να προβληματίζεις ή να ψυχαγωγείς τους αναγνώστες των βιβλίων σου;
Στα βιβλία μου επιχειρώ να αναδείξω την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης εμπειρίας μιλώντας για θέματα που αφορούν όλους μας, όπως: τη δυσκολία να συνδεθούμε ερωτικά και να εκφράσουμε την σεξουαλικότητά μας, την επιβολή στον άλλο μέσα από την σεξουαλική επαφή, τα σημάδια που αφήνει πάνω μας το πέρασμα του χρόνου, το τραύμα, την απώλεια, το πένθος. Δυστυχώς στις κοινωνίες της Δύσης έχουμε εκπαιδευτεί να αγνοούμε αυτά τα θέματα είτε από φόβο, είτε από την επιθυμία να αποδράσουμε από την πραγματικότητα.
Σίγουρα λοιπόν επιδιώκω να προβληματίσω παρουσιάζοντας στους αναγνώστες λογοτεχνικές αφηγήσεις για συνηθισμένους χαρακτήρες που βιώνουν όμως ασυνήθιστες και ακραίες καταστάσεις ή βρίσκονται σε μία δύσκολη στιγμή της ζωής τους. Μέσα σε όλα αυτά υπάρχει και η πρόκληση, αλλά δεν είναι αυτοσκοπός - η λογοτεχνία προσφέρει υλικό για συναισθηματική αποφόρτιση, αναστοχασμό, και κάθαρση.
 
-Είναι η ελληνική κοινωνία ώριμη για μια μορφή λογοτεχνίας που θα μιλάει ανοιχτά για εθισμούς και πάθη;
Δυστυχώς την τελευταία δεκαετία έχουν κυριαρχήσει και στη χώρα μας τα βιβλία της ροζ λογοτεχνίας στα οποία περιγράφουν τον έρωτα με έναν κλισαρισμένο, στερεοτυπικό τρόπο και δημιουργούν ήρωες καρικατούρες. Αυτό είναι βέβαια παγκόσμιο φαινόμενο και μπορεί να προσφέρει στον αναγνώστη μία πρόσκαιρη διαφυγή από την καθημερινότητά του, αλλά δεν είναι αληθινή λογοτεχνία. Πιστεύω όμως ότι ώριμοι αναγνώστες που αναζητούν αυθεντικές, έντονες αναγνωστικές εμπειρίες υπάρχουν και θα υπάρχουν πάντα. Καταλαβαίνω ότι τα βιβλία μου μπορεί να σοκάρουν ορισμένους με την ευθύτητα και την αποφυγή ωραιοποίησης της ανθρώπινης εμπειρίας, ειδικά αν έχουν συνηθίσει να διαβάζουν μόνο ροζ μυθιστορήματα. Κρίνοντας όμως από την ανταπόκριση που έχουν στο κοινό και τα σχόλια των αναγνωστών αυτές ακριβώς οι ποιότητες προσελκύουν όσους επιθυμούν να βλέπουν κάτω από την επιφάνεια.

-Εύα,η Leonora είναι λεσβία και το βιβλίο της περιστρέφεται γύρο από αυτό το θέμα. Το ίδιο έκανε και ο Λύο που είναι Gay. Είναι η συγγραφή ενός βιβλίου μιας μορφής ψυχανάλυση για τον συγγραφέα;
Η ομοφυλοφιλία αποτελεί ακόμα σε αρκετούς κύκλους ταμπού και το γεγονός ότι η Λεωνόρα και ο Λύο μιλούν ανοιχτά για την σεξουαλική τους ταυτότητα είναι πολύ σημαντικό. Δεν μπορώ ωστόσο να γνωρίζω πως λειτουργεί η συγγραφή για άλλους συγγραφείς, αλλά στην περίπτωση μου δεν λειτουργεί ψυχαναλυτικά. Και στα δικά μου βιβλία κυριαρχεί το θέμα της σεξουαλικότητας. Αυτό που επιθυμώ όμως είναι να εκφράσω από τη μία κάποιες απόψεις που έχουν κατασταλάξει μέσα μου στο πέρασμα του χρόνου και από την άλλη τους ανθρώπους της εποχής μου, όχι να χρησιμοποιήσω την συγγραφή για να αναλύσω ή να γιατρέψω τον εαυτό μου.
 
-Δίνεις στους χαρακτήρες των βιβλίων σου δικά σου στοιχεία;
Κάποιες φορές έχει συμβεί και αυτό κυρίως στα δύο πρώτα από τα τέσσερα βιβλία μου, αλλά γενικά αποφεύγω να χρησιμοποιώ στοιχεία ή περιστατικά από την ζωή μου. Επαφίεμαι κυρίως την φαντασία μου για να εκφράσω τις ιδέες μου και για να δημιουργήσω χαρακτήρες που πιστεύω ότι απεικονίζουν τον σημερινό άντρα και την σημερινή γυναίκα με τις συνήθειες, τα πάθη και τις εμμονές τους, τον καταναλωτικό τρόπο ζωής, τη μοναξιά, τα άγχη και τους ανταγωνισμούς της καθημερινότητας.
 
-Ακούς κάποιον/α να λέει πως δεν υπάρχει αληθινή αγάπη. Τι σκέφτεσαι;
Σκέφτομαι ότι είναι ένας άνθρωπος απογοητευμένος που δεν έχει βρει τον τρόπο να συνδεθεί πραγματικά με τους άλλους και να δημιουργήσει αυθεντικές σχέσεις. Ίσως κάπου να υπάρχει ένα τραύμα που δεν έχει ακόμα επουλωθεί ή μία λάθος κοσμοθεωρία που τον εμποδίζει να καταλάβει πώς να προσεγγίσει τους άλλους και πώς να προστατεύσει τον εαυτό του από τον φόβο της απόρριψης.
Η αληθινή αγάπη εμφανίζεται όταν είμαστε έτοιμοι να αποδεχτούμε τον άλλο γι αυτό που είναι παραμερίζοντας τις φαντασιώσεις μας, και την ίδια στιγμή να επιτρέψουμε στις άμυνές μας να καταρριφθούν ώστε να δείξουμε κι εμείς τον αληθινό εαυτό μας.

3 comments:

Mark said...

Very nice

L' Aesthéte Soleil said...

Λυπάμαι αγαπημένη blogger και πολύτως σεβαστή ψυχολόγε κα Στάμου που θα διαφωνήσω πρώτη και ελπίζω τελευταία φορά μαζί σας. Αν θυμάστε, έχω εκφράσει πολλές φορές πόσο σας εκτιμώ. Στο σημείο που λέτε ότι οι Δανοί δεν υμνούν τον έρωτα αναγκάζομαι να διαφωνήσω κρίνοντας από την ενήλικη λογοτεχνία του Άντερσεν, αλλά κυρίως από δυο ζευγάρια Δανών φίλων μου που αποτελούν παράδειγμα ερωτικής αρμονίας. Φιλιά. Υπέροχη κατά τα άλλα η συνέντευξη.

Eva Stamou said...

@L'Aesthete Soleil

Καλησπέρα. Το σχόλιο στο οποίο αναφέρεσαι δεν είναι δικό μου, αλλά του δημοσιογράφου της Mediasoup. Εγώ απαντώ τις ερωτήσεις στο δεύτερο ήμισυ του κειμένου. Για τα υπόλοιπα, σ' ευχαριστώ.